СЫМ БЕРУ ЖЫЛДАМДЫҒЫ ӘРТҮРЛІ БОЛҒАН ЖАҒДАЙДА ЭЛЕКТР ДОҒАЛЫ МЕТАЛДАНДЫРУ ӘДІСІМЕН АЛЫНҒАН ЖАБЫНДАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ

Бұл жұмыста 30ХГСА маркалы сымды пайдалана отырып, электр доғалық металлизация әдісімен алынған жабындардың құрылымы мен қасиеттеріне сым беру жылдамдығының әсері зерттелді. Жабындар 65Г болат негізінде 5, 7 және 9 см/с жылдамдықпен жоғары жылдамдықты доғалық бүрку технологиясы арқылы алынды. Микроструктуралық талдау, ЭДС-карталау, рентгенфазалық талдау, жабындардың қалыңдығы, қаттылығы, кеуектілігі мен адгезиясы зерттелді. Нәтижелер көрсеткендей, сым беру жылдамдығын арттыру жабын қалыңдығының өсуіне әкелді, бірақ құрылымдық біртектілігіне де әсер етті. 5 см/с кезінде жабын жақсы адгезияға және біркелкі құрылымға ие болды, бірақ жұқа болды. 7 см/с кезінде ең оңтайлы нәтижелер байқалды: қалыңдығы 220 мкм дейін, кеуектілік – 4,3%, қаттылық – 720 HV дейін. 9 см/с кезінде қабат қалыңдады, бірақ кеуектілік артты, ал адгезия төмендеді. Осылайша, сым беру жылдамдығы жабын сапасына елеулі әсер етеді және оны оңтайландыру жабынның пайдалану қасиеттерін басқаруға мүмкіндік береді.

1. Rakhadilov, B.; Zhurerova, L.; Sagdoldina, Z.; Kenesbekov, A.; Bayatanova, L. Morphological Changes in the Dislocation Structure of Structural Steel 20GL after Electrolytic-Plasma Hardening of the Surface // J. Surf. Investig. X-Ray Synchrotron Neutron Tech. – 2021. – Vol. 15. – P. 408–413.

2. Wielage, B.; Wank, A.; Rupprecht, C. Tailoring of Wire Feedstock and Processing Conditions in High Velocity Combustion Wire Spraying. In Proceedings of the ITSC2006-ASM International, Seattle, WA, USA, May 15-18, 2006. – P. 1009–1014.

3. Gornik, M.; Jonda, E.; Latka, L.; Nowakowska, M.; Godzierz, M. Influence of spray distance on mechanical and 4. tribological properties of HVOF sprayed WC-CoCr coatings // Mater. Sci.-Pol. – 2021. – Vol. 39. – P. 545–554.

4. Boinovich, L.B.; Domantovsky, A.G.; Emelyanenko, A.M.; Emelyanenko, K.A. Synergism of Arc Spraying, Laser Processing, and Hydrophobization for Long-Lasting Corrosion Protection of MA8 Magnesium Alloy // Adv. Eng. Mater. – 2024, Early View. https://doi.org/10.1002/adem.202401708

5. Qiang, W.; Kang, M.; Liu, J.; Ndumia, J.N. Microstructure and Wear Performance of High-Velocity Arc Sprayed FeMnCrNiBNbAl Coating // Coatings. – 2024. – Vol.14. – P. 428. https://doi.org/10.3390/coatings14040428

6. Szymański, K.; Hernas, A.; Moskal, G.; Myalska, H. Thermally Sprayed Coatings Resistant to Erosion and Corrosion for Power Plant Boilers-A Review // Surf. Coat. Technol. – 2015. – Vol. 268. – P. 153–164. https://doi.org/10.1016/j.surfcoat.2014.10.046

7. Wielage, B.; Pokhmurska, H.; Student, M.; Gvozdeckii, V.; Stupnyckyj, T.; Pokhmurskii, V. Iron-Based Coatings Arc-Sprayed with Cored Wires for Applications at Elevated Temperatures // Surf. Coat. Technol. – 2013. – Vol. 220. – P. 27–35.

8. Romankov, S.E.; Sagdoldina, Z.B.; Kaloshkin, S.D.; Kaevitser, E.V. Fabrication of Ti-Al composite coatings by the mechanical alloying method // Phys. Met. Metallogr. – 2008. – Vol. 106. – P. 67–75.

9. Tabieva, E.E.; Zhurerova, L.G.; Baizhan, D. Influence of electrolyte-plasma hardening technological parameters on the structure and properties of banding steel 2 // Key Eng. Mater. – 2020. – Vol. 839. – P. 57–62.

10. Popova, N.A.; Zhurerova, L.G.; Nikonenko, E.L.; Skakov, M.K. Effect of plasma electrolytic nitrocarburizing on phase composition of 0.3 C-1Mn-1Si-Fe steel // Inorg. Mater. Appl. Res. – 2017. – Vol. 8. – P. 130–135.

11. Kakimzhanov, D.N.; Rakhadilov, B.K.; Tyurin, Y.N.; Kolisnichenko, O.V.; Zhurerova, L.G.; Dautbekov, M.K. Influence of pulsed plasma treatment on phase composition and hardness of Cr3C2-NiCr coatings. Influence of pulsed plasma treatment on phase composition and hardness of Cr3C2-NiCr coatings // Eurasian J. Phys. Funct. Mater. – 2021. – Vol. 5. – P. 45–51.

12. Ramezani, M.; Mohd Ripin, Z.; Pasang, T.; Jiang, C.P. Surface engineering of metals: Techniques, characterizations and applications // Metals. – 2023. – Vol. 13. – P. 1299.

13. Kengesbekov, A.; Rakhadilov, B.; Sagdoldina, Z.; Buitkenov, D.; Dosymov, Y.; Kylyshkanov, M. Improving the efficiency of air plasma spraying of titanium nitride powder // Coat. – 2022. – Vol. 12. – P. 1644.

14. Rakhadilov, B.; Pogrebnjak, A.; Sagdoldina, Zh.; Buitkenov, D.; Beresnev, V.; Mukhamedova, A. Effect of Bilayer Thickness and Bias Potential on the Structure and Properties of (TiZr/Nb) N Multilayer Coatings as a Result of Arc-PVD Deposition // Mater. – 2022. – Vol. 15. – P. 7696. https://doi.org/10.3390/ma15217696

15. Rakhadilov, B.K.; Baizhan, D.R.; Sagdoldina, Z.B.; Buitkenov, D.B.; Maulet, M. Phase composition and structure of composite Ti/HA coatings synthesized by detonation spraying // AIP Conf. Proc. – 2020. – Vol. 2297. – P. 010001.

16. Rakhadilov, B.K.; Kenesbekov, A.B.; Kowalevski, P.; Ocheredko, Y.A.; Sagdoldina, Z.B. Development of airplasma technology for hardening cutting tools by applying wear-resistant coatings // News Natl. Acad. Sci. Repub. Kazakhstan. – 2020. – Vol. 3. – P. 54–62.

17. Yu, H.L.; Zhang, W.; Wang, H.M.; Ji, X.C.; Song, Z.Y.; Li, X.Y.; Xu, B.S. In-situ synthesis of TiC/Ti composite coating by high frequency induction cladding // J. Alloys Compd. – 2017. – Vol. 701. – P. 244–255.

18. Sidorov, S.A.; Mironov, D.A.; Khoroshenkov, V.K.; Khlusova, E.I. Surfacing methods for increasing the service life of rapidly wearing working tools of agricultural machines // Weld. Int. – 2016. – Vol. 30. – P. 808–812.

19. Sun, R.; Shi, Y.; Pei, Z.; Li, Q.; Wang, R. Heat transfer and temperature distribution during high-frequency induction cladding of 45 steel plate // Appl. Therm. Eng. – 2018. – Vol. 139. – P. 1–10.

20. Hui, R.; Wang, Z.; Kesler, O.; Rose, L.; Jankovic, J.; Yick, S.; Ghosh, D. Thermal plasma spraying for SOFCs: Applications, potential advantages and challenges. Thermal plasma spraying for SOFCs: Applications, potential advantages, and challenges // J. Power Sources. – 2007. – Vol. 170. – P. 308–323.

21. Chahal, H.K.; Matthews, S.; Jones, M.I. Fabrication of calcium phosphate coatings by the inflight reaction of precursor feedstocks using plasma spraying. J. Therm. Spray Technol. – 2023. – Vol. 32. – P. 1465–1481.

22. Qadir, D.; Sharif, R.; Nasir, R.; Awad, A.; Mannan, H.A. A review on coatings through thermal spraying // Chem. Pap. – 2024. – Vol. 78. – P. 71–91.

23. Liao, X.J.; Zhang, L.; Sun, Y.Q.; Luo, X.T.; Li, C.X.; Yang, G.J.; Li, C.J. Effect of Inter-Splat Bonding Quality on the Dependence of Wear Behavior of Plasma-Sprayed Stainless Steel Coating on Applied Load // J. Therm. Spray Technol. – 2024. – Vol. 33. – P. 1–11.

24. Abdivakhidov, K.; Sharipov, K. Corrosion-resistant protective coatings for metals: A review of metallic and nonmetallic coatings // AIP Conf. Proc. – 2024. – Vol. 3045. – P. 060011.

25. Rakhadilov, B.K.; Buitkenov, D.B.; Apsezhanova, A.K.; Kakimzhanov, D.N.; Nabioldina A.; Magazov, N.M.; Selection of Optimal Process Parameters for Arc Metallization // Coatings. – 2025. – Vol. 15(3). – P. 300. https://doi.org/10.3390/coatings15030300