АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚАЛДЫҚТАРЫНАН ЖОҒАРЫ МЕНШІКТІ БЕТІ БАР ЖОҒАРЫ КЕУЕКТІ БЕЛСЕНДІРІЛГЕН КӨМІР АЛУ
https://doi.org/10.52676/1729-7885-2025-4-190-197
Аңдатпа
Қазақстанда жыл сайын көміртекті қосылыстарға бай агроөнеркәсіптік қалдықтардың үлкен көлемі түзіледі, олар активтелген көмір өндіруге перспективалы шикізат бола алады. Бұл жұмыста күріш қабығы, соя және күнбағыс қалдықтарынан активтелген көмір алу мүмкіндігі зерттелді. Белсендіру үшін калий гидроксиді (KOH) қолданылды. Алынған үлгілер BET, SEM, XRD, EDS, TGA және DSC әдістерімен зерттелді. Алынған активтелген көмірдің кеуектілігі жоғары және меншікті беті айтарлықтай үлкен: 2363,7 м2/г (күріш қабығы), 786,1 м2/г (күнбағыс), 642,4 м2/г (соя). Зерттеу нәтижелері агроөнеркәсіптік қалдықтарды жоғары тиімді активтелген көмірдің тұрақты көзі ретінде пайдалануға болатынын дәлелдейді.
Авторлар туралы
М. К. СкаковҚазақстан
Курчатов
А. Амиров
Қазақстан
Алматы
Е. Шаймардан
Қазақстан
Алматы
С. К. Кабдрахманова
Қазақстан
Алматы
А. Қ. Гайпбергенова
Қазақстан
Алматы
Ж. Сагдоллин
Қазақстан
Өскемен
А. М. Жилкашинова
Қазақстан
Өскемен
А. Ж. Миниязов
Қазақстан
Курчатов
В. В. Бакланов
Қазақстан
Курчатов
Е. Т. Қоянбаев
Қазақстан
Курчатов
Н. М. Мухамедова
Қазақстан
Курчатов
Г. К. Жанболатова
Қазақстан
Курчатов
Әдебиет тізімі
1. P.D. 577 CONCEPT on transition of the Republic of Kazakhstan to “green economy”. 2013; Available from: https://adilet.zan.kz/rus/docs/U1300000577.
2. “Atameken”, N.C.o.E.o.t.R.o.K., Kyzylorda enterprise switched to zero-waste production. 2018.
3. Kkazakhstan today, Kazakhstan scientists have developed a technology for producing silicon dioxide from rice husks. 2022.
4. D.W. News, East Kazakhstan Oblast – the sunflower paradise of Kazakhstan. 2021.
5. Freitas, L.C., et al., From waste to sustainable industry: How can agro-industrial wastes help in the development of new products? Resources, conservation and recycling, 2021. 169: p. 105466.
6. Ncube, A., et al., Circular economy and green chemistry: the need for radical innovative approaches in the design for new products // Energies. – 2023. – Vol. 16(4). – P. 1752.
7. Clark, J.H., et al., Greener Organic Transformations // Royal Society of Chemistry. – 2022.
8. Ahmad, A.A., M. Al-Raggad, and N. Shareef, Production of activated carbon derived from agricultural by-products via microwave-induced chemical activation: a review // Carbon Letters. – 2021. – Vol. 31(5). – P. 957–971.
9. Romero-Hernandez, J.J., et al., Pharmaceutical adsorption on NaOH-treated rice husk-based activated carbons: Kinetics, thermodynamics, and mechanisms // Journal of Cleaner Production. – 2024. – Vol. 434. – P. 139935.
10. Xie, M., et al., Preparation of Activated Carbon from Co-Pyrolysis Activation of Fly Ash and Biomass // Energies. – 2022. – Vol. 15(18). – P. 6636.
11. Makhmetova, D., et al., Waste management strategy of agricultural enterprises to improve the efficiency of rural development // Journal of Environmental Management & Tourism. – 2023. – Vol. 14(3). – P. 623–631.
12. Bespalyy, S., Y. Gridneva, and G. Kaliakparova, Study of the current state, problems and potential of the waste management system affecting the development of the green economy of Kazakhstan // Journal of Environmental Management & Tourism. – 2023. – Vol. 14(1). – P. 32–43.
13. Islam, M., et al., Capturing water vapors from humid air using microporous activated carbon derived from sunflower seed shells // Powder Technology. – 2023. – Vol. 428. – P. 118790.
14. Schneider, L.T., et al., Soybean hulls activated carbon for metronidazole adsorption: thermochemical conditions optimization for tailored and enhanced meso/microporosity // Journal of Analytical and Applied Pyrolysis. –2024. – Vol. 177. – P. 106339.
15. Maleki, B., et al., A novel biomass derived activated carbon mediated AC@ ZnO/NiO bifunctional nanocatalyst to produce high-quality biodiesel from dairy industry waste oil: CI engine performance and emission // Chemical Engineering Journal. – 2023. – Vol. 467. – P. 143399.
16. Das, D., D.P. Samal, and B. Meikap, Preparation of activated carbon from green coconut shell and its characterization // J. Chem. Eng. Process Technol. – 2015. – 6(5). – P. 1000248.
17. Barakat, N.A., O.M. Irfan, and H.M. Moustafa, H3PO4/KOH activation agent for high performance rice husk activated carbon electrode in acidic media supercapacitors // Molecules. – 2022. – Vol. 28(1). – P. 296.
18. E. Shaimardan, S.K.K., M. M. Beisebekov, B. S. Selenova, N. Kantay, K. Akatan, Zh. Imangazinova, S. Sydykbayeva, Zh. Sagdollin, Influence of liquid-phase oxidation of activated carbon “BAU-A” grade with hydrogenic acid on its surface structure // NNC RK Bulletin. – 2023. – No. 3. – P. 96–102.
19. Wiguna, A.A.G.S., I.B.P. Mardana, and P. Artawan, Synthesis and characterization of activated carbon prepared from rice husk by physics-chemical activation // Indonesian Physical Review. –2024. – Vol. 7(2). – P. 281– 290.
20. Olupot, P.W., et al., Optimization of heavy metal removal by activated carbon obtained as a co-product from fast pyrolysis of rice husks // Results in Materials. – 2024. – Vol. 21. – P. 100545.
21. Guo, Y., et al., Effects of activated carbon properties on chlorobenzene adsorption and adsorption product analysis // Chemical Engineering Journal. – 2014. – Vol. 236. – P. 506–512.
22. Yakout, S. and G.S. El-Deen, Characterization of activated carbon prepared by phosphoric acid activation of olive stones // Arabian journal of chemistry. – 2016. – Vol. 9. – P. 1155–1162.
23. Lu, L., et al., Quantitative X-ray diffraction analysis and its application to various coals // Carbon. – 2001. – Vol. 39(12). – P. 1821–1833.
Қосымша файлдар
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Скаков М.К., Амиров А., Шаймардан Е., Кабдрахманова С.К., Гайпбергенова А.Қ., Сагдоллин Ж., Жилкашинова А.М., Миниязов А.Ж., Бакланов В.В., Қоянбаев Е.Т., Мухамедова Н.М., Жанболатова Г.К. АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚАЛДЫҚТАРЫНАН ЖОҒАРЫ МЕНШІКТІ БЕТІ БАР ЖОҒАРЫ КЕУЕКТІ БЕЛСЕНДІРІЛГЕН КӨМІР АЛУ. ҚР ҰЯО жаршысы. 2025;(4):190-197. https://doi.org/10.52676/1729-7885-2025-4-190-197
For citation:
Skakov M.K., Amirov A., Shaimardan E., Kabdrakhmanova S.K., Gaipbergenova A.K., Sagdollin Zh., Zhilkashiniva A.M., Miniyazov A.Zh., Baklanov V.V., Koyanbayev Ye.T., Mukhamedova N.N., Zhanbolatova G.K. PREPARATION OF HIGHLY POROUS ACTIVATED CARBON WITH HIGH SPECIFIC SURFACE AREA FROM AGRICULTURAL WASTES. NNC RK Bulletin. 2025;(4):190-197. https://doi.org/10.52676/1729-7885-2025-4-190-197
JATS XML










