ХАЛЫҚ-ШАРУАШЫЛЫҚ АЙНАЛЫМҒА БЕРУ ЖОСПАРЛАНЫП ОТЫРҒАН УЧАСКЕЛЕРДЕ ОРНАЛАСҚАН БҰРЫНҒЫ СЕМЕЙ СЫНАҚ ПОЛИГОНЫ АУМАҒЫНЫҢ ЖЕР РЕСУРСТАРЫ МЕН СУ ОБЪЕКТІЛЕРІН ТҰРАҚТЫ БАСҚАРУ ЖӨНІНДЕГІ WEB-ҚОСЫМШАНЫ ӘЗІРЛЕУ

Мақалада халық-шаруашылық айналымға беру жоспарланған учаскелерде орналасқан бұрынғы Семей сынақ полигонының (ССП) аумағындағы жер ресурстары мен су объектілерін тұрақты басқаруға арналған web- қосымшаны әзірлеу нәтижелері келтірілген. Жұмыста PostGIS көмегімен кеңістіктік мәліметтер базасын құру процесі, Django-да серверлік логиканы іске асыру және Leaflet.js. көмегімен геообъектілерді визуализациялау сипатталған. Әзірленген қосымша топырақ және су сынамаларының нүктелерін, геологиялық құрылымдарды, инфрақұрылым элементтерін және т. б. қоса алғанда, радиациялық-экологиялық деректерді көрсетуді, сүзуді және редакциялауды қамтамасыз етеді. REST API (Representational State Transfer Application Programming Interface) құру кезеңдері, CSV (Comma-Separated Values) форматындағы деректерді импорттау механизмі, сондай-ақ қабаттарды интерактивті басқару құралдары бар карталар келтірілген. Құрал радиациялық қауіпсіздік және экологиялық жоспарлау саласындағы шешімдерді қолдауға бағытталған.

1. Разработка устойчивого управления земельными ресурсами и водными объектами на территории бывшего Семипалатинского испытательного полигона: отчет о НИР (промежуточ.) / филиал Институт радиационной безопасности и экологии РГП НЯЦ РК; рук. Ларионова Н.В.; исполн. Кривицкий П.Е., Айдарханова А.К. [и др.]. – Курчатов, 2023. – 80. – Библиогр.: с. 59–67. - № 0123РК01163. – Инв. №0223РК00758.

2. Django Software Foundation. Django documentation [Электронный ресурс]. – URL: https://docs.djangoproject.com/ (дата обращения: 10.04.2025).

3. PostGIS Project Steering Committee. PostGIS: Spatial and Geographic Objects for PostgreSQL [Электронный ресурс]. – URL: https://postgis.net/documentation/ (дата обращения: 15.04.2025).

4. Leaflet. Leaflet: an open-source JavaScript library for mobile-friendly interactive maps [Электронный ресурс]. – URL: https://leafletjs.com/ (дата обращения: 12.04.2025).

5. Учебно-методическое руководство по радиоэкологии и обращению с радиоактивными отходами для условий Казахстана / ред. Т. Е. Каткова. – Алматы: ОАО «Волковгеология», 2002. – 304 с.

6. Каширский, В. В. О некоторых характерных параметрах радионуклидного загрязнения бывшего Семипалатинского полигона / В. В. Каширский, Е. В. Романенко, И. О. Зверева, С. Н. Лукашенко // Ядерная и радиационная безопасность. – 2019. – № 3 (93). – С. 14–25.

7. Приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан «Об утверждении гигиенических нормативов к обеспечению радиационной безопасности» от 2 августа 2022 года № ҚР ДСМ-71. – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200029012.

8. Временные допустимые уровни содержания радионуклидов в объектах контроля Минсельхоза Республики Казахстан, не вошедших в перечень Минздрава Республики: метод. указания. – 22.02.1994.

9. Виноградов А.П. Среднее содержание химических элементов в земной коре // Геохимия. – 1962. – № 7. – С. 555–571.